مرگ کسب و کارهای سنتی در انقلاب صنعتی چهارم

کلاب اقتصاد

چگونه در دنیای ساخته شده توسط موج چهارم صنعتی می توان کارخانه داری کرد؟

هیچ کارخانه ای دیگر نمی تواند با روش های سنتی با کارخانه های هوشمند رقابت کند. رقابت در انقلاب صنعتی چهارم بسیار سخت تر از دوره های قبلی شده است چون تمامی سیستم ها هوشمند شده است. دیگر یک کسب و کار بر اساس حدس و احتمال پیش نمی رود. در انقلاب صنعتی چهارم همه چیز بر اسا واقعیت شکل می گیرد. آنچه در یک کسب و کار معجزه می کند دانش و فناوری روز دنیا است.

آنتونیوگریلو، استاد دانشگاه نوا در گفت و گو با «همشهری اقتصاد» مطرح کرد:

مرگ کسب و کارهای سنتی در انقلاب صنعتی چهارم

رمز موفقیت کسب و کارها در انقلاب صنعتی چهارم، ترکیب ابتکار و دانش است

اقتصاد دیجیتال مفهوم بازی است که با گسترش فناوری های روز در جامعه پررنگ تر می شود کاشی بدون داشتن لبه اطلاعاتی در این زمینه در بطن جریان آن قرار گرفتنایم وگویی این تغییریزری بدون توجه به عبد الرازیفروز به زندگی ما نزدیک تر می شود انتونیو گریلو (Antonia Grilo) استاد دانشگاه نوا (Nova) در گفت وگو با «همشهری اقتصاد» از نقش اقتصاد دیجیتال و ارزش آفرینیان در اقتصادهای بزرگ جهان می گوید.

بدون شک هر تغییر و تحولی باعث خارج شدن عده ای از گردونه ی رقابت می شود، در انقلاب صنعتی چهارم چه گروهی حذف می شوند و دلیل آن چیست؟

در حال حاضر، نماد عینی موج چهارم اقتصاد در بسیاری از کشورها استارت آپ ها هستند. این کسب و کارها که بیشتر بر بستر تکنولوژی های روز شکل می گیرند، در مدتی کوتاهی می توانند سهم قابل توجهی از بازارها را از آن خود کنند و به موفقیت های چشم گیری برسند؛ اما بررسی های جدید نشان می دهد که لبه ی تیز موج چهارم اقتصاد بیشتر استارت آپ ها را نشانه گرفته است تا کسب و کارهایی تولیدی و شرکت ها؛ اما این موضوع به بررسی بیشتری نیاز دارد. اقتصاد دیجیتال در ۱۰ سال اخیر به یک اقتصاد پایدار تبدیل و بیشترین موفقیت های سرمایه گذاری در این بخش حاصل شده است و نتایج بسیار مطلوبی از سرمایه گذاری در اقتصاد دیجیتال به دست آمده است. بیشتر استارت آپ های جهان هم بر پایه ی کسب و کارهای دیجیتال راه اندازی شده اند؛ اما اگر به سؤال شما بخواهم پاسخ صریح بدهم، جوابم این است که در انقلاب صنعتی چهارم گروهی از گردونهی رقابت خارج می شوند که توانایی پیوستن به تکنولوژی های روز و موج تازه جهان را ندارند؛ اما تجارت دیجیتال، بخش تازه ای از اقتصاد دیجیتال است که موفق ترین های جهان در آن سرمایه گذاری کرده اند.

منظور از تجارت دیجیتال چیست؟

تجارت دیجیتال شامل تجارت هایی است که بر بستر نرم افزارها شکل گرفته است و موج تازه ای از کسب و کارها را شکل می دهد. تجارت دیجیتال ارزشی بین تولید کننده و مصرف کننده ایجاد می کند که مهم ترین ابزار برای این اثرگذاری همان شبکه های دیجیتال هستند. به عبارتی دیگر، تجارت دیجیتال برگرفته از اثرات ش بکه های دیجیتال در کشورهای جهان است. مهم ترین مباحثی که در تجارت دیجیتال شکل می گیرد تبادل محصولات و خدمات و تبادل اطلاعات و امور مالی است. مهم ترین کانال های شکل گیری این ارتباطات هم اتصالات دیجیتال هستند.

سیستم های سنتی اما دیجیتال همچنان در برخی کشورها مورد استفاده قرار می گیرند، برای مثال، تلفن ثابت همچنان یکی از ابزارهای ارتباطی مهم در کشورهای درحال توسعه است. موج چهارم چه چالش هایی برای این سیستم های سنتی دیجیتال به وجود می آورد؟

روش های سنتی دیجیتال مانند سخت افزارهای بزرگ همچنان در کسب و کارهای b2b کاربرد دارد اما انقلاب صنعتی چهارم یک زمین بازی برای استارت آپ ها و کسب و کارهایی است که رشد کافی در ۱۰ سال اخیر داشته اند. این کسب و کارها مانند یوتیوب، فیس بوک و … در زمانی که تغییر و تحولات آغاز شد، به موج چهارم پیوسته اند و یک چالش برای روش های سنتی دیجیتال مانند تلفن ثابت و … هستند. نرخ بقا در شرایط کنونی راه اندازی کسب و کاری کوچک اما مداوم است. استارت آپ ها کوچک هستند، به سرعت هم رشد می کنند اما نرخ بقای آنها پایین است چون مؤلفه ای به نام تغییر با س رعت فراوان ماهیت آنها را نشانه گرفته است. البته بسیاری از شرکت های بزرگ هم افت و خیزهای ناگواری را به دلیل نوآوری های پیاپی در دنیای امروز شاهد بوده اند که عمده ی این مشکلات با استارت آپ ها به وجود آمده است. برای مثال، یک اپلیکیشن برای جابه جایی مسافر راه اندازی می شود و ممکن است کسب و کار شرکت های بزرگ حمل ونقل مسافر را تحت تأثیر قرار بدهد. وقتی یک شرکت، بسیار بزرگ می شود، نباید نسبت به تغییرات پیرامون خود بی تفاوت باشد چون سیستم های دیجیتال همچنان توسعه و پیشرفت خود را با سرعت بسیار بالا پیش می برند. سیستم های دیجیتال یک تهدید و چالش جدی برای کسب و کارهای بسیار بزرگی هستند که نسبت به تغییرات پیرامون خود احساس خطر نمی کنند.

استارت آپ ها نماد عینی موج چهارم نماد عینی موج چهارم اقتصاد در بسیاری از کشورها استارت آپ ها هستند، این کسب و کارها که بیشتر بر بستر تکنولوژی های روز شکل می گیرند. در مدتی کوتاهی می توانند سهم قابل توجهی از بازارها را از آن خود کنند و به موفقیت های چشم گیری برسند.

مزیت های اقتصاد دیجیتال برای کشورهایی مانند ایران چیست؟

به نظر من با توجه به ظرفیت نیروی انسانی و منابعی که ایران دارد، اقتصاد دیجیتال می تواند منشأ یک تحول برای اقتصاد این کشور باشد. بسیاری معتقدند که در اقتصاد دیجیتال چون بیشتر کارها از طریق ماشین انجام می شود، استفاده از نیروی کار کمتر و به عبارت دیگر، سرمایه جایگزین نیروی کار می شود و در نهایت بیکاری افزایش پیدا می کند اما به دلیل بالا بودن ظرفیت انسانی مهارت های بسیاری هم به وجود می آید و این مهارت است که در انقلاب صنعتی چهارم و اقتصاد دیجیتال بهترین چاشنی علم و دانش به شمار می رود. همچنین دیجیتال شدن اقتصاد باعث تغییرات بسیاری در رفتارهای پولی و مالی مردم می ش ود و بانک مرکزی مانند سابق تمرکز خود را بر چاپ اسکناس نمی گذارد. وقتی اقتصاد یک کشور دیجیتال می شود، تراکنش های مالی مردم هم تغییر می کند و مردم کمتر پول نقد نگهداری می کنند و بیشتر خریدها از طریق کارتهای اعتباری یا اینترنتی انجام میشود و به تدریج شکل پول تغییر می کند به طوری که ممکن است در آینده بانک های مرکزی پولی چاپ نکنند و تنها حساب افراد و شرکت ها را بستانکار و بدهکار کنند. این همان نقطه ی آغازین یک اقتصاد دیجیتال با رقابت بسیار بالای بازیگران عرصه ی آن است.

می توان کسب و کارهای دیجیتال را پیشروهای عرصه ی اقتصادی جهان نام گذاشت؟ این شرکت ها چه ویژگی هایی دارند؟

بله. در حال حاضر سرمایه دارترین و برترین کسب و کارهای جهان، کسب و کارهای دیجیتال هستند. شرکت های پیشرو در اقتصاد دیجیتال امروز، آنهایی هستند که با ارائه ی یک پلتفرم دیجیتال که امکان تعامل آنلاین تعداد زیادی تولید کننده یا ارائه دهنده ی خدمات را با تعداد زیادی از مشتریان و مصرف کننده ها به ساده ترین شکل ممکن فراهم می کنند و از محل ارزش افزوده ایجادشده و تسهیل ارتباط بین خریدار و فروشنده به کسب درآمد می پردازند. در این میان، این شرکتها با به خدمت گرفتن مفاهیم و ابزارهای داده کاوی و BIG DATA به کشف سلایق و ترجیحات دو طرف می پردازند و عملا می توانند با پیش بینی دقیق روندهاء نبض هر بازاری را در اختیار داشته باشند و هر چه بیشتر محصولات و خدمات اختصاصی را برای مشتریان طراحی و بازاریابی کنند.

آیا سیستم های دیجیتال را می توان یک برنامه برای تسریع کار آفرینی در جامعه نام گذاشت؟ این سیستم ها در ایران چه شرایطی دارند؟

بله؛ اما این سرعت نیاز به مراقبت بیشتری دارد. میزان شکنندگی این کسب و کارها بسیار بیشتر از کسب و کارهای سنتی است. برای تسریع این سیستم می توان با به اشتراک گذاشتن دانش در مورد فناوری های نو ظهور و یافتن آمادگی برای آن، شناخت نیازهای بازار و الزامات آن، پروژه های تحقیق و توسعه، پروفایل های آموزشی، نیازهای استخدام، مکانیسم تأمین مالی و روند کار آفرینی در جامعه را سریع اما غیرشکننده کرد. اشتراک گذاری دانش در جامعه یک اصل در انقلاب صنعتی چهارم برای کسب و کارهای نوظهور به شمار می رود. در انقلاب صنعتی چهارم هر کسب و کاری باید با اشتراكات دانش شکل بگیرد. اقتصاد دیجیتال تنها شناخت بازار با شناخت دنیای دیجیتال نیست، بلکه باید با همراهی مجموعه ای از افراد که مسلط به دانش های مختلف هستند یک دانش بر بستر دیجیتال را ش کل داد. کسب و کارهای دیجیتال در ایران رشد خوبی داشته اند؛ البته با توجه به این موضوع که تراکنش های مالی مانند کشورهای اروپایی نیست اما خریدوفروش اینترنتی و استفاده از اپلیکیشن های مختلف برای خرید، سفر و … از جایگاه مناسبی برخوردار است. وقتی از ظرفیت های انقلاب صنعتی چهارم صحبت می شود، باید به ظرفیت نیروی انسانی به عنوان یک اصل نگاه کرد. نیروی انسانی در این کشور ظرفیت پیوستن به انقلاب صنعتی چهارم را به خوبی دارد.

کسب و کارهای دیجیتال با سرعت بسیار بالایی شکل می گیرند، برخی از این کسب و کارها در مدت یک سال به رشد چشمگیری هم دست یافته اند. بدون در نظر گرفتن رمز بقای این کسب و کارها، به نظر شما مهم ترین دلیل سرعت بالای رشد یک کسب و کار چیست؟

یک کسب و کار رشد نمی کند مگر این که بر اساس یک ابتکار همراه با دانش راه اندازی شده باشد. کارآیی یک کسب و کار به میزان ابتکاری است که در مدل کسب و کار و محصول یا خدمت ارائه شده به کار گرفته می شود. رمز موفقیت کسب و کارها در انقلاب صنعتی چهارم، ترکیب ابتکار و دانش است. این مهارت و دانش است که تبدیل به یک نقطهی تمایز برای کسب و کار شده و دنیایی تازه را به وجود می آورد.

به نظر شما کسب و کارهای سنتی در انقلاب صنعتی چهارم دچار چه سرنوشتی می شوند؟

بدون شک از بین می روند. اجازه بدهید مثال ساده ای بزنم. در دنیای امروز مردم برای انجام امور بانکی چقدر به بانکها مراجعه می کنند؟ در حال حاضر این نرم افزارها هستند که تبدیل به شعبه ی بانکی شده اند. سرنوشت کسب و کارهای سنتی در انقلاب صنعتی چهارم حتمأ نابودی است. هیچ کارخانه ای دیگر نمی تواند با روش های صنعتی با کارخانه های هوشمند رقابت کند. رقابت در انقلاب صنعتی چهارم بسیار سخت تر از دوره های قبلی شده است و چون تمامی سیستم ها هوشمند شده است، دیگر یک کسب و کار بر اساس حدس و احتمال پیش نمی رود. در انقلاب صنعتی چهارم همه چیز بر اساس واقعیت شکل می گیرد. آنچه در یک کسب و کار معجزه می کند، دانش و فناوری روز دنیاست.

منبع : مجله اقتصاد