چالش های «اقتصاد گیگی»

کلاب اقتصاد

چگونه ریسک های عصر جدید را مدیریت کنیم؟

در گزارش ریسک های جهانی سال 2017 راه حل های مختلفی برای مدیریت ریسک ها و چالش های عصر جدید بر شمرده شده است که در راس همه ی آن ها «حاکمیت و کنترل دقیق» قرار دارد. کنترل دقیق دولت ها بر الگوهای نوین اشتغال می تواند تهدیدهای مذکور را به فرصت هایی برای پویایی و تحرک بازار کار تبدیل کند.

چالش های «اقتصاد گیگی»

ریسک های مربوط به پیشرفته تر شدن هوش مصنوعی را چگونه باید مدیریت کرد؟

در گزارش ریسک های جهانی که به مجمع جهانی اقتصاد 2017 ارائه شده، آمده است که تکنولوژی های متغیر و به شدت رو به رشدی همچون هوش مصنوعی و رباتیک در حال وارد آوردن ضربات مخرب و خطرناکی به جوامع هستند و همین مسئله باعث برانگیخته شدن نگرانی هایی در بین صاحب نظران و کارشناسان شرکت کننده در مجمع امسال در داووس سوئیس شد. حال سوال اینجاست که برای رویارویی با پیامدهای مخرب و رشد افسار گسیخته ی هوش مصنوعی و به طور مشخص روبات ها چه کارهایی باید انجام داد و ریسک های مربوط به پیشرفته تر شدن هوش مصنوعی را چگونه بید مدیریت کرد؟

از ظاهر امر چنین بر می آید که تکنولوژی را می توان و باید سرزنش کرد و مهم تر از آن، این که آن را بایستی به شکل هوشمندانه ای مهار کرد. در گزارش امسال مجمع جهانی اقتصاد با عنوان گزارش ریسک جهانی در سال 2017 آمده است: «شواهد و قرائن حکایت از آن دارند که اثرگذاری تحولات تکنولوژی بر کاهش اشتغال به مراتب پر رنگ تر و مهم تر از اثرگذاری جهانی شدن بر آن است، حال آن که بسیاری از سازمان های غیر دولتی حامی اشتغال، به اشتباه جهانی شدن را به عنوان عامل اصلی بیکار شدن افراد در کشورهای توسعه یافته مورد سرزنش قرار می دهند. این در شرایطی است که کاتالیزور اصلی در این میان، نه جهانی شدن بلکه گسترش شگفت انگیز تکنولوژی هوش مصنوعی و حضور پر رنگ تر روبات ها در همه جاست. بر این اساس بزرگترین خطری که در 10 سال آینده جهان را تهدید می کند، رشد لجام گسیخته اتوماسیون و نقش آفرینی غیر قابل مهار روبات هاست که حتی به بخش های غیر تولیدی و خدمات نیز کشیده خواهد شد. پیشرفت های خیره کننده در زمینه ی حسگرها و یادگیری ماشین موجب خواهد شد تا سرمایه به شکل نامحدودی جایگزین نیروی کار شود و در نتیجه، این لشکر ماشین های هوشمند هستند که مشاغل بخش خدمات را نیز خواهند بلعید.»

در این گزارش تکان دهنده به سایر بخش های اصلی رخدادی که از آن به عنوان «انقلاب صنعتی چهارم» یاد می شود نیز اشاره و پیامدهای غیر قابل مهار آن ها نیز بر شمرده شده است که از میان مهم ترین آن ها می توان به پرینترهای سه بعدی اشاره کرد که از آن ها به عنوان «کارخانه های آینده» یاد می شود و می توانند تمام الگوهای مرسوم کسب و کار و اشتغال در آینده را دگرگون سازند.

در بخش های مختلف این گزارش از آمار و ارقامی سخن به میان آمده است که همه ی ما را به حیرت می اندازد و البته به شدت نگران می کند از جمله این که در 10 سال آینده، بیش از 47 درصد مشاغل در آمریکا به شدت از فرآیند اتوماسیون و گسترش ماشین های هوشمند آسیب خواهند دید. در این گزارش به طور شفاف و با صراحت کامل به این ادعای برخی کارشناسان پاسخ داده شده است که مدعی اند پیشرفت های تکنولوژیک به نوبه ی خود مجموعه ای از مشاغل را نیز به وجود می آورند. در بخشی از این گزارش آمده است: «سهم اشتغال ایجاد شده در بخش هایی که بفعد از سال 2000 به وجود آمده اند در دوره ی زمانی بین سال های 1990 تا 1990 بیش از هشت درصد بوده است. در آماری دیگر نیز آمده است که در دوره ی زمانی بین سال های  1990 تا 2007، بیش از 80 درصد کاهش مشاغل در آمریکا به دلیل اثرگذاری ناشی از تکنولوژی بوده است.»

+ پیامدهای اجتماعی ناشی از رشد ماشین ها

پیشرفت های سریع در عرصه ی تکنولوژی های دیجیتال موجب شده است که این مکان برای کارکنان فراهم آید تا به صورت دورکاری و کنترل از راه دور از هر جای جهان کارهایشان را انجام دهند و این یعنی تغییر پیدا کردن الگوهای جغرافیایی کار و اشتغال. امروزه یک کارمند شرکت های تکنولوژیک می تواند در یک کشور زندگی کند و کارهایش در کشوری دیگر را از راه دور انجام دهد. این مسئله علاوه بر آن که می تواند بر جغرافیای جهانی کار و اشتغال تاثیر بگذارد، موجب افزایش رقابت جهانی بر سر فرصت های شغلی می شود که یکی از پیامدهای آن می تواند کاهش سطح دستمزدها باشد. در اقتصادی که به عنوان «اقتصاد گیگی» شناخته می شود امتیازاتی همچون تعطیلات آخر هفته و مرخصی های استحقاقی کمتر مورد توجه قرار می گیرد چرا که در چنین اقتصادی امکان کار کردن از همه جا و در هر زمانی و با هر وسیله ای کاملا فراهم است. علاوه بر این در «اقتصاد گیگی» ریسک ها و چالش های اجتماعی و اقتصادی دیگری وجود دارد که حتما بایستی برای مقابله با آن ها از همین حالا چاره ای اندیشید. یکی از این چالش ها دشوار بودن اخذ مالیات چه از کارمندان و چه از کارفرمایان شرکت های تکنولوژیک است که این مشکل می تواند توانایی دولت ها در فراهم آوردن خدمات اجتماعی را تحت الشعاع قرار دهد. به این ریسک ها و چالش ها باید مواردی همچون دشوارتر شدن فرآیند حمایت دولت ها از کارمندانی را که به دلیل فعالیت در اقتصاد گیگی از داشتن مشاغل بلند مدت و دائمی محروم می شوند، نیز اشاره کرد که می تواند پیامدهای اجتماعی قابل توجهی از جمله بی ثباتی های مخرب اجتماعی را به دنبال داشته باشد.

در گزارش ریسک های جهانی سال 2017 راه حل های مختلفی برای مدیریت این ریسک ها و چالش ها بر شمرده شده است که در راس همه ی آن ها «حاکمیت و کنترل دقیق» قرار دارد. کنترل دقیق دولت ها بر الگوهای نوین اشتغال می تواند تهدیدهای مذکور را به فرصت هایی برای پویایی و تحرک بازار کار تبدیل کند و پیشرفت های تکنولوژیک در عرصه ی دیجیتالی را به عاملی برای شکل  بخشی و قوام دادن به هنجارهای اجتماعی، سیاست های شرکتی، استانداردهای صنعتی و مبانی قانونی جدید تبدیل کند. هر چند که در این مسیر موانع و ابهامات بسیاری وجود دارد که باید به درستی و با شفافیت تمام مدیریت شوند.

منبع : مجله اقتصاد