رمزگشایی از طبیعی ترین رفلکس بدن

کلاب دانستنیها

پلک زدن چشم در گفت و گو از نظر روان شناسان تاکنون معنای خاصی داشته یا حاوی علائم و نشانه هایی بوده که بیشتر حاکی از استرس یا فکر کردن زیاد درباره چیزی با موضوع مورد گفت و گو بوده است. افزایش میزان پلک زدن می تواند به معنای بارگیری شناختی یا تفکر بیش از حد باشد. افزایش پلک زدن در گفت و گو، هنگامی‌که شخص ارتباط خوبی با دیگران داشته باشد، می تواند به نحوی تحت تأثیر رفتار شخص مقابل باشد. این همان تأثیر معکوس و تأثیر سیستم یا نرون های آینه ای است که بخشی از همدلی محسوب می شود.

با تحقیقات جدید پژوهشگران سرنخ های تازه ای درباره اثر پلک زدن بر گفت و گو های روزمره ما با افراد به دست آورده اند.

شاید تاکنون متوجه نشده باشید آخرین باری که با همکارتان گفت و گو کردید یا با دوست تان گپ می زدید، چند بار پلک زده اید. جواب روشن است بسیار زیاد!

پلک زدن چشم ها یک سرنخ یا از جمله نشانه های ارتباط کلامی است. درست همانند سر تکان دادن هنگام صحبت، می تواند سرنخی از افکار و احساساتتان به مخاطب بدهد.

طبق جدیدترین بررسی ها که در مجله «PLOS One» منتشر شده، حرکت پلک چشم به ‌عنوان رفلکس غیر ارادی و ناخودآگاه می تواند نحوه سخن گفتن افراد را وقتی با هم صحبت می کنند، تغییر دهد. طبق همین بررسی ها حتی همین رفتار بسیار ظریف غیرکلامی قادر است بر مکالمات ما تأثیر مستقیم بگذارد.

«پل هومکه» متخصص زبان و علوم شناختی در بخش روان زبان شناختی موسسه ماکس پلانک» در هلند که این تحقیقات را رهبری کرده است، می گوید: یافته های ما حکایت از آن دارد که حتی رفتار بصری بسیار بسیار ظریفی همانند پلک زدن شنونده به شدت در مکالمات رو در روی ما با هم اثرگذار است.»

یک رفلکس طبیعی

طبق آنچه در این بررسی ها آمده، پلک زدن یک رفلکس طبیعی است که کار اصلی آن پیشگیری از ورود ذرات مضر و گرد و غبار معلق در فضا به درون کره چشم ماست و همچنین عاملی است که مانع از خشکی چشم می شود. هر چند نوزادان به سختی و بسیار کم پلک می زنند اما بزرگسالان بیشتر از میزان نیاز پلک می زنند. این تعداد در بزرگسالان به ۱۳۵۰۰ بار پلک زدن در روز می رسد و در واقع پر تکرارترین عملی است که ما با چشمان و صورت خود انجام می دهیم.

در نتایج تحقیقاتی که سال گذشته از هومکه منتشر شد، ویدئویی نیز بود که مردم را در حال مکالمه نشان می داد. او متوجه شده بود هنگامی‌که گفت و گوی شخص سخنران رو به پایان است، شنونده تمایل دارد بیشتر پلک بزند و از آنجا که چشمک زدن هم زمان با سر و صداهای غیر کلامی دیگر همانند سر تکان دادن و مانند آن است، نشان می دهد شنونده پیام گوینده را دریافت کرده است. در این مطالعه هومکه قصد داشت تا در یابد آیا چشمک زدن شونده در مکالمات روزمره نیز نقشی ایفا می کند یا خیر

ارتباط درک مطلب و پلک زدن

در جریان این بررسی ها محققان مکالمه ای رابین ۳۵ نفر از داوطلبان دانمارکی برگزار کردند که همه با یک نماد کامپیوتری ساخته شده بودند. این آواتار از شرکت کنندگان تعداد مشخصی سؤالات متفاوت می پرسیدند، مانند اینکه تعطیلات آخر هفته شما چطور بود؟ و شرکت کنندگان نیز با گفتن کلماتی چون اوه خیلی جالب بود و .. درگیر مکالمه می شدند.

هم زمان که شرکت کنندگان به سؤالات پاسخ می گفتند آواتار نیز سرش را تکان داده و پلک می زد در دور اول پلک زدن آواتار طولانی بود (حدود ۶۰۰ میلی‌ثانیه) و در مرحله دیگر پلک زدن ها کوتاه شده بود یعنی (حدود ۲۰۰ میلی‌ثانیه طول می کشید. شرکت کنندگان در این مطالعات به ‌هیچ‌ وجه متوجه مدت زمان پلک زدن آواتار با آن نماد کامپیوتری نشدند اما این پلک زدن ها روی گفت و گوها اثر گذاشته بود.

به این معنا که طبق گزارش هومکه و همکارانش مدت ‌زمان پاسخ گفتن به سؤالات را بسته به نشانه های غیرکلامی آواتار تغییر داده و در واقع این مدت ‌زمان پاسخگویی بیشتر شد. همچنین پاسخ ها کوتاه تر شد هنگامی‌که پلک زدن آواتار طولانی تر شد.

 هومکه می گوید: «پلک زدن های طولانی از آواتار به عنوان یک سیگنال با نشانه با این عبارت که «پیام دریافت شده همخوانی دارد. در نتیجه سخنران هنگام گفت و گو مطلب را کوتاه تر و مختصر می کند. هر چند که این عمل ناخودآگاه رخ می دهد. »

در واقع پلک زدن های آرام تر و کند تر به سخنگو این پیام را می فرستد که شنونده در جریان این گفت و گو به‌ اندازه کافی اطلاعات دریافت کرده است.

یافته های جدید همچنین تأکیدی است بر استفاده از پلک زدن در گفت و گو ها برای ایجاد درک متقابل که نشانگر قدرت نشانه های غیر کلامی است. در واقع هرگاه این رفلکس غیرارادی در چشم ها رخ بدهد معنای آن این است فهمیدم! بهتر است به سراغ موضوع دیگری برویم.

پژوهش ها چه می گویند: سیستم نورون های آیینه

سیستم نورون های آیینه ای، سیستم عصبی ویژه ای در بدن انسان است که به ما امکان می دهد صرفاً با مشاهده رفتار دیگران بیاموزیم، بگیریم، منظور و پیام های بدنی و زبان غیرکلامی آن ها را در چهره شان متوجه شویم و به طور خودکار و ناخودآگاه آن ها را درک کنیم و با آن ها همدلی کنیم.

سیستم عصبی در انسان به عنوان موجودی اجتماعی، برای فهمیدن، ارتباط و صمیمی شدن با دیگران تنظیم شده است. این مدارهای عصبی به گونه ای خودکار قادرند حالت های بیانی در چهره دیگر انسان ها را به طور ناخودآگاه تقلید و بازتاب دهند. شاید تجربه کرده اید یا شنیده اید که احساسات شادی یا غم قابل‌سرایت است. شاید در مرتبه ای دقیق تر، تمام حالت های بدنی و چهره افراد قابل سرایت باشند. خنده یک فرد دیگری را می خنداند و برعکس، یک صورت اخمو یا غم زده، دیگری را به اخم یا اندوه وا می‌دارد. ما به طور ناخودآگاه رفتار و حالت های بدن را نیز در دیگران تقلید می کنیم. این بخش مهمی در یادگیری کودک است و در عین حال ویژگی مهمی است که در تبلیغات تجاری از آن بسیار استفاده شده است. در عین حال همین کارکرد تقلید در سیستم عصبی ما می تواند سبب ایجاد همدلی بین افراد شود.

مطالعات انجام شده روی انسان با استفاده از ام آر آی نشان داد که در انسان مشاهده حرکات دهانی انسان دیگر می تواند این سیستم را فعال کند در حالی که چنین فعالیتی در برابر حرکات یک حیوان دیده نمی شود. در انسان این سیستم نقش قابل توجهی یافته است. به طوری که دانشمندان ورود سیستم صوتی به این نورون ها در انسان هوموساپینس را آغازگر توانایی سخن گفتن در انسان دانسته اند. بنابراین اهمیت این نورون ها در فعالیت های ارتباط کلامی و غیرکلامی اهمیت بسیار زیاد دارد.

بنابراین نورون ها به طور کلی در یادگیری و به ویژه در تکامل زبان در انسان، نقش قابل توجهی دارند. اهمیت این سیستم در درک موسیقی و یادگیری موسیقی نیز بسیار توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است.

نویسنده : نیکا خشنود / منبع : مجله دانستنیها