راهنمای بازدید از سازه های آبی شوشتر

سازه های آبی شوشتر

مجموعه سازه های آبی شوشتر، یکی از مهم‎ترین آثار به جا مانده از از صنعت و فناوری ایران قدیم است؛ مجموعه‎ای که طی دوران هخامنشی تا ساسانی ساخته شد تا با کنترل و مهار آب رود بزرگ کارون و استفاده بهینه از نیروی آب، آسیاب های آبی این مجموعه را بچرخاند. برای سر در آوردن از کار این مجموعه باید در خلاف مسیر رود «گَرگَر» پیش برود تا به بند «میزان» برسید. بند میزان درست در پیشانی این مجموعه، بخشی از آب کارون را در مسیر رود دستکند گرگر جاری می کند؛ همان آبی که یک کیلومتر آن طرف تر به مجموعه آبشارها می رسد.

چه می بینیم؟ آسیاب‎هایی که دیگر نیست

آبشارها: آسان ترین راه دسترسی به محوطه آبشارهای شوشتر، پایین رفتن از پله هایی است که از کنار پل – بند گرگر شروع می شوند و تا داخل محوطه می روند. این مسیر پیش از این که توسط میراث فرهنگی احیا شود، راه دسترسی چهارپایانی بود که بار گندم یا جو داشتند. ردیف آبریزهایی که از ارتفاع پنج تا 10 متری با سر و صدای زیاد به گرگر سرازیر می شوند، مطمئنا هیجان انگیزترین منظره ای است که در شوشتر خواهید دید. هرکدام از آبشارهای این مجموعه برای خود اسم و رسمی دارند؛ از «دوبرادرون» و «لوفا» گرفته تا «دهانه شهر» اما اگر می خواهید پر آب ترین آبشار شوشتر را ببینید باید بازدیدتان را به زمستان موکول کنید، چون آبشار «توف دیدی» فقط زمستان ها جاری است.

آسیاب ها: اگرچه امروز دیگر خبری از آن مجموعه 50 آسیابی که زمانی گندم و جوهای تمام ایالت خوزستان و گاه ایالات همجوار را آرد می کرد، نیست اما امکان بازدید از چند آسیاب مرمت شده شوشتری هنوز هست، پس سری هم به یکی از این آسیاب ها بزنید. آسیاب های شوشتر در مسیر تونلهایی قرار دارند که دهانه آبگیرشان در آن سوی پل – بند گرگر آب کارون را سر می کشند. آب در دهانه تونل ها جاری می شده و چرخ چوبین آسیابها را می چرخانده.

نیروگاه ها: به جز آسیاب های تاریخی می توانید چند واحد صنعتی دیگر را هم در این محوطه ببینید، ازجمله دومین نیروگاه برق – آبی تاریخ ایران که به همت «حاج محمدعلی نمکی»، از افراد شناخته شده شوشتر حدود 100 سال پیش ساخته شد یا دومین نیروگاه تولید برق شوشتر که 48 ساعته ساخته شد تا در سفر پهلوی دوم به خوزستان افتتاح شود و از آن به بعد بین شوشتری ها به کارخانه برق 48 ساعته معروف شد.

نکته: از چهار طاقی موجود در محوطه آبشارها هم دیدن کنید، این سازه استراحتگاهی برای آسیابانان و کاروانیانی بوده که برای آرد کردن محموله هایشان به اینجا می آمدند.

سازه های آبی

چطور برسیم؟

خودروی شخصی: از دزفول و اهواز و شوش، جاده های مستقیمی به سمت شوشتر وجود دارد.

وسایل نقلیه عمومی: برای آنهایی که از شمال وارد خوزستان می ‎شوند، بهترین راه همراه شدن با قطار تهران – اهواز است. نزدیک ترین ایستگاه راه آهن به شوشتر، ایستگاه اندیمشک است. از اندیمشک تا شوشتر هم حدود یک ساعت راه پیش روی تان است. اگر هم از اهواز عازم شوشتر باشید، خودتان را به ترمینال «چهارشیر» اهواز برسانید و با اتوبوس یا سواری های خطی مسیر 95 کیلومتری تا شوشتر را بپیمایید.

فناوری باستانی

نویسنده: منصور بلدزاده / عکس: هاتف همایی

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *